ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΗΣ ΑΜΜΟΥ 2015

1ο Φεστιβάλ της Άμμου / 24-25 Ιουλίου 2015 / Αη Γιάννης, Γαύδος

Εδώ θα βρείτε μια συλλογή φωτογραφιών, βίντεο και άλλων σουβενίρ από το 1ο Φεστιβάλ της Άμμου. Όσοι δεν προλάβατε ή δεν καταφέρατε να έρθετε στη Γαύδο, μπορείτε ακόμα να παραγγείλετε τα t-shirts της άμμου κανοντας κλικ εδώ και θα σας στείλουμε το “σουβενίρ” σας ταχυδρομικά. Και βέβαια το βιβλίο με τα κείμενα του 1ου Φεστιβάλ, Αμμογραφήματα, κυκλοφορεί πάντα από τις εκδόσεις Παράξενες Μέρες και μπορείτε να το βρείτε εδώ.

***

“Η λέξη της Άμμου”, στιγμιότυπα από το φεστιβάλ κι ένα τραγούδι γραμμένο ειδικά για τις λέξεις που γράψαμε όλοι μαζί στην άμμο της Γαύδου

Υστερόγραφο από άμμο

Αυτή ήταν ίσως η κορυφαία στιγμή που περάσαμε ως τώρα στο eyelands και τις παράξενες μέρες. Έχουμε φτιάξει διάφορα όμορφα πράγματα αλλά αυτό ήταν το πιο ουτοπικό που σκεφτήκαμε και γι’ αυτό ίσως το πιο αγαπημένο.

**
Φίλοι μου, τις μέρες που περάσαμε στη Γαύδο φτιάξαμε κάτι από το τίποτα. Αυτός είναι ίσως ο ορισμός της ουτοπίας. Αλλά μαθαίνουμε πια πως ουτοπία είναι μια άλλη λέξη γι’ αυτά που μπορείς να πετύχεις δουλεύοντας με υλικό τα συναισθήματα.
Αν διάλεγα την πιο συγκινητική στιγμή απ’ όσες πέρασα στη Γαύδο θα διάλεγα κάτι λίγο πιο μακριά από την άμμο. Μεσημέρι στο Σπίτι των Εξόριστων, λίγο πιο έξω από το Σαρακήνικο, η Γκέλυ, η δήμαρχος παίρνει το μπουλγαρί και να παίζει το «από ξένο τόπο κι από αλαργινό».
Αυτή είναι η στιγμή για μένα. Είναι λίγο περίεργο να αφήνω στην άκρη όλα αυτά που είχαν ήδη γίνει, όλα αυτά που έγιναν μετά, όλα αυτά που έκαναν τη γιορτή μας στη Γαύδο μια από τις σημαντικές εμπειρίες στη ζωή μου. Αλλά αυτή η μαγική στιγμή, το συγκεκριμένο μέρος, το ζεστό μεσημέρι, η θάλασσα κάτω μια αγκαλιά, η έκθεση φωτογραφίας για τους πρόσφυγες μέσα σ’ αυτό το τόσο φορτισμένο με μνήμες κτίριο και πάνω απ’ όλα (και πάντα) οι άνθρωποι… αυτοί οι ωραίοι άνθρωποι, η παρέα μας, η μεγάλη παρέα των παράξενων ποιητών (και όλοι γίναμε ποιητές στη Γαύδο εκείνες τις μέρες) που άκουγαν το τραγούδι. Αυτό ήταν πραγματικά μια «φωτογραφία» συναισθημάτων που κρατάς μαζί σου και δεν την ξεχνάς ποτέ…
Σταματώ στην εικόνα της δήμαρχου της Γαύδου. Δεν είχα ποτέ την παραμικρή σχέση με δήμαρχους, και με αρχές γενικά, παρά μόνο όταν ήταν αναπόφευκτο. Αλλά το νησάκι αυτό έχει τη δύναμη να μεταμορφώνει. Δεν το διαλέξαμε τυχαία. Έτσι λοιπόν εκεί δεν υπάρχουν «αρχές», δεν υπάρχει μια δήμαρχος χωμένη και οχυρωμένη σε χαρτιά και τυπικές αποφάσεις. Υπάρχει ένας σπάνιος άνθρωπος, μια γυναίκα ευαίσθητη και δυνατή που μας έκανε τη μεγάλη τιμή να μας καλέσει και να μας μιλήσει για την περιπέτεια που έζησαν οι πρόσφυγες που έφερε η θάλασσα και η ανάγκη στη Γαύδο.
Ανταλλάγματα από αυτά που ξέρουμε συνήθως δεν υπήρχαν. Ούτε εκείνη είχε κάτι υλικό να μας προσφέρει ούτε κι εμείς να της δώσουμε. Αλλά στη Γαύδο υπάρχει ένα πολύ σκληρό νόμισμα, το συναίσθημα. Μ’ αυτό γίνονται εκεί οι περισσότερες «συναλλαγές». Οι πιο αληθινές και ουσιαστικές. Αυτό έγινε κι εκεί. Ανταλλαγή συναισθημάτων, χωρίς περιοριστικούς όρους.
Μας μίλησε για ώρα πολλή, εκείνη και κάποιες ακόμη γυναίκες που βοήθησαν σ’ αυτή την απίστευτη προσπάθεια να περιθάλψουν τους ναυαγισμένους από κάθε άποψη ανθρώπους, ανάμεσά τους πολλά ανήλικα παιδιά, να τους δώσουν βοήθεια, να τους ταΐσουν, να τους γιατρέψουν, να τους αγκαλιάσουν, δίνοντας ένα παράδειγμα αγάπης και αλληλεγγύης μοναδικό για την χώρα μας και ίσως τον κόσμο ολόκληρο. Σκεφτείτε μόνο, η θάλασσα έφερε ανθρώπους που ήταν τρεις φορές περισσότεροι από τον μικρό πληθυσμό του νησιού. Και το νησί έγινε μια αγκαλιά να τους ζεστάνει και να τους περιθάλψει. Κι ήταν πολύ μεγάλη αγκαλιά και τους χώρεσε όλους. Μας μίλησε για την πρώτη μέρα που ήρθαν τα παιδιά, που τα πέταξαν στη θάλασσα οι δουλέμποροι για την ακρίβεια, πώς βρέθηκε φαγητό και στέγη για τα παιδιά αλλά και για τους 157 ενήλικες, πώς βοήθησε όλο το νησί να μην τους λείψει τίποτε από τα βασικά, πώς αντέδρασαν όλοι μαζί όταν το επίσημο κράτος με τη αποτρόπαιη μορφή των εκαμ ήρθε στο νησί, πώς κατάφεραν σιγά σιγά να στήσουν αυτούς τους ανθρώπους στα πόδια τους και να φύγουν στην Αθήνα, αλλά και πως (αν είναι δυνατόν) συνέχισαν άνθρωποι από την «ομάδα διάσωσης» να τους επισκέπτονται στα σημεία της πρωτεύουσας που είχαν διασκορπιστεί.
Απίστευτα πράγματα για «κανονικούς» δήμαρχους, απίστευτα πράγματα για «κανονικούς» ανθρώπους που συνήθως κλείνουν τα μάτια μπροστά στο δράμα του άλλου, ξεχνώντας ότι με κάποιο τρόπο όλοι είμαστε πρόσφυγες. Και θα είμαστε πάντα, όσο δεν απλώνουμε τα χέρια να κρατήσουμε τον άλλο, όσο δεν καταλαβαίνουμε ότι ο «άλλος» είμαστε εμείς.
Ήταν μαγικό αυτό που έγινε στη Γαύδο. Εμείς που είχαμε την ιδέα, να φτιάξουμε ένα αυτοσχέδιο φεστιβάλ στην άμμο, ελπίζαμε ότι θα γινόταν κάτι σαν και αυτό αλλά ποτέ δεν φανταστήκαμε ότι θα γινόταν «αυτό» με τέτοιο τρόπο. Δεν έχει νόημα τώρα να πω για τα κείμενα, για τους ανθρώπους που ήρθαν εκεί, για τους ανθρώπους που ήταν εκεί και ήρθαν στη γιορτή μας και την ομόρφυναν. Πώς να μιλήσω για τα τραγούδια, τις μουσικές, τις φωτογραφίες που στήσαμε, κυριολεκτικά, στην άμμο, για τις φωνές μας που ενώθηκαν για τις φιλίες που γεννήθηκαν… Μα πιο πολύ απ’ όλα νιώθω αδύναμος να περιγράψω αυτό το βαθύ, καταλυτικό συναίσθημα που μας γέμισε. Αν προσπαθήσω όμως να το βάλω σε λίγες λέξεις:
Ο καθένας μας και όλοι μαζί νιώσαμε πως δεν είναι παράλογο να πιστεύεις σε ουτοπίες, δεν είναι τρελό να πιστεύεις σε όνειρα, δεν είναι ανόητο να «χτίζεις» πάνω στην άμμο, δεν είναι γραφικό να έρχεσαι κοντά με τον άλλον, δεν είναι επικίνδυνο να ανοίγεσαι και να απλώνεις το χέρι σε κάποιον μέχρι χτες άγνωστό σου.
Όλοι είμαστε αδέρφια, όλοι είμαστε ένα, φώναζε ο Στιβ όταν σταματούσε για λίγο ο Απόστολος ή ο Γιώργος να παίζει με την κιθάρα του. Ναι, ο Στιβ, που δεν ήξερε καν ποιοι είμαστε και τι θέλαμε εκεί, ήταν μάλλον κάτι από όλα αυτά, γραφικός, πιωμένος τρελός, καμένος, όπως θέλετε πείτε το… Αυτή είναι η πρώτη σκέψη ενός «νορμάλ». Αλλά τώρα που πέρασε η γιορτή ξέρω καλά ότι ήταν τα πιο αληθινά λόγια που ακούστηκαν εκεί.
Και πείτε με όπως θέλετε…
Η Καλυψώ, λέει ο μύθος υποσχέθηκε στον Οδυσσέα να τον κάνει αθάνατο αρκεί να έμενε εκεί, αλλά εκείνος προτίμησε την επιστροφή στην Ιθάκη.
Κι εμείς φεύγουμε σιγά σιγά από τη Γαύδο. Κι εμείς θα προτιμήσουμε την επιστροφή στην ασφαλή μας Ιθάκη ο καθένας, κι ας βρεθήκαμε ήδη σε κάτι καλύτερο.
(Μὰ κι ἂν ἀκόμα δυνηθῶ νὰ προσεγγίσω, τάχα ἡ Ἰθάκη θὰ μοῦ βρεῖ τὴ λύση; λέει σε ένα του ποίημα ο Χριστιανόπουλος)
Μπορεί να μην γίνουμε αθάνατοι λοιπόν, αλλά θα έχουμε μια ανάμνηση που θα συντροφεύει τη ζωή μας από δω και πέρα.
Και δεν ξέρω τι σκεφτόταν ο Οδυσσέας, αλλά εμείς θα ξαναγυρίσουμε στο νησί της Καλυψώς. Και θα ξαναβρεθούμε.
Φίλες μου και φίλοι μου, άνθρωποι που μαζί φτιάξαμε τη γιορτή της άμμου, θα ανταμώσουμε ξανά!

Γρηγόρης Παπαδογιάννης

* Και για να πάρετε μια ιδέα για τη συνάντηση εκεί, διαβάστε αυτές τις μαντινάδες που έγραψε ο ποιητής Γιώργος Μαυριγιάννης, ένας από τους βασικούς «υπεύθυνους» για τις μαγικές βραδιές που ζήσαμε…

Η νύχτα σπέρνει όνειρα κι’ η μέρα τα θερίζει
και το βραδάκι απου λιχνώ πράμα δεν ξεκαρπίζει.

Μα δεν με γνοιάζει ούτε ζητώ ασήμι και χρυσάφι
θέλω μονάχα οι στιγμές να μην πηγαίνουν στράφι.

Κι’ ό,τι δεν φέρνει τ’ όνειρο το καταχτά η σκέψη
κανείς του νου τον θησαυρό δεν ημπορεί να κλέψει.

*Μερικές από τις φωτογραφίες απ’την έκθεση φωτογραφίας στο σπίτι των εξόριστων στη Γαύδο

Βίντεο της Αίμης Καραγιαννάκη με highlights από το Φεστιβάλ της Άμμου

Η μαγική φωνή της Μερόπης καταγεγραμμένη από τον Pascal Mullon στο “πάρτυ στην άμμο”

Advertisements